دربارهء اين مطلب وجوهى ذكر كرده‌اند . بعضى گفته‌اند آن كه در قرآن دارد مشرقها و مغربها ، اشاره به اين است كه تنها زمين نيست كه خورشيد بر آن طلوع و از آن غروب مىكند . به حسب « هيئت » قديم فقط زمين بود كه خورشيد بر او طلوع و از او هم غروب مىكرد ، ولى حالا معلوم شده كه اين طور نيست ، مثل زمين زمينهايى وجود دارد كه آنها هم شب و روز دارند و خورشيد بر آنها طلوع و غروب مىكند . بعضى گفته‌اند نه ، به اعتبار خود زمين است ، چون در ايام سال خورشيد هر روزى از يك نقطه طلوع مىكند و در نقطه ديگر غروب مىكند ، زيرا يا روز بلندتر مىشود و شب كوتاه يا برعكس . مثلًا اگر اول فروردين و به اصطلاح قدما نقطهء اعتدال ربيعى را در نظر بگيريم ، يعنى آن روز اول فروردين كه شب و روز برابر است ، خورشيد در مدارات فرضى آسمان [ در مدارى قرار دارد كه نيمى از زمين در بالاى آن واقع مىشود و نيم ديگر در پايين ؛ ] يعنى اگر ما فرض كنيم زمين يا خورشيد حركت مىكند ، خورشيد روى نقطه‌اى در آن دايرهء فرضى [ قرار گرفته است ] كه اگر آن نقطه را در نظر بگيريم نيمى از زمين در اين طرفش قرار مىگيرد و نيم ديگر در آن طرف ، يعنى معادل با خط استوا . ولى هرچه كه رو به تابستان مىرويم خورشيد ميلِ به اصطلاح شمالى پيدا مىكند و به شمال زمين نزديكتر مىشود . تا مىرسيم به وسط تابستان ، باز برمىگردد . اول پاييز كه مىآيد ، باز مىرسد به نقطهء اول . باز از پاييز به زمستان به آن طرف [ ميل مىكند ] يعنى ميل جنوبى پيدا مىكند . پس اگر ما محاذات زمين را حساب كنيم خورشيد هر روزى از نقطه‌اى طلوع مىكند و هر روزى هم در نقطه‌اى غروب مىكند ، منتها در هر سالى دو روز در هر نقطه‌اى طلوع مىكند ، يك روز در رفتن خود ، يك روز هم در برگشتن . پس اين است كه نسبت به زمين هم ما مشرقها و مغربها داريم . حال « مشرقين و مغربين » به چه مناسبت ؟ مشرقين و مغربين به اعتبار نهايت ميل شمالى و نهايت ميل جنوبى ، يعنى آخرين حد مشرق و آخرين حد مغرب ؛ چون گفتيم در يك جهت [ مثلًا مشرق ] ، خورشيد وقتى كه تمايل به اين طرف پيدا مىكند به آخرين حد مىرسد ، تمايل به آن طرف هم كه پيدا مىشود به آخرين حد مىرسد . مغربش هم همين طور است . حال چرا در اينجا اين دو حد كه آخرين حد است ذكر شده ؟ اين خودش نكته‌اى دارد : چون اينجا قرآن در مقام تعديد و شمارش نعمتهاست ، مىخواهد بگويد اينكه خورشيد ميان اين دو حد ( آخرين حد زمستان